Điện ảnh Việt với thể loại ăn khách năm 2026

Chuyện 24h Chủ nhật, 11/01/2026 17:44:18 PM Theo Báo Lao Động

Doanh thu được chia sẻ giữa nhiều thể loại, từ lịch sử, chiến tranh cách mạng, hành động, trinh thám - kinh dị cho tới tình cảm gia đình. Sự phân bổ này không chỉ cho thấy thị hiếu khán giả đa dạng hơn, mà còn phản ánh thực tế tích cực: Năng lực sản xuất của thị trường đã được kéo giãn, buộc các nhà làm phim phải cạnh tranh bằng chất lượng thay vì trông chờ vào thói quen tiêu dùng.

Bài toán cho dòng phim lịch sử, chiến tranh cách mạng

Cú chuyển lớn nhất của năm 2025 nằm ở sự trỗi dậy của dòng phim lịch sử, chiến tranh cách mạng. Từ chỗ bị xem là kén khán giả, nặng tính nhiệm vụ tuyên truyền, thể loại này bất ngờ trở thành chủ lực chính của phòng vé. Tác phẩm “Mưa đỏ” (đạo diễn Đặng Thái Huyền) cán mốc khoảng 714 tỉ đồng, tạo kỷ lục doanh thu phim Việt trong năm và chắc chắn cột mốc này còn lâu nếu không muốn nói là bất khả thi để các nhà làm phim khác vượt qua nó.

Trước đó, “Đào, Phở và Piano” (đạo diễn Phi Tiến Sơn) đã mở ra một cách tiếp cận khác với lịch sử, kể chuyện, dẫn dắt bằng cảm xúc, tiết chế tuyên ngôn, để mọi chi tiết trong phim tự nói. Năm 2025, tinh thần đó tiếp tục được nối dài với phim “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” (đạo diễn Bùi Thạc Chuyên) với doanh thu trên 200 tỉ đồng cho dòng phim từng bị coi là “khó bán vé”.

“Mưa đỏ” đã mang đến cho khán giả một trải nghiệm điện ảnh khá trọn vẹn: Đại cảnh đủ sức nặng, thiết kế mỹ thuật được đầu tư, nhịp kể mạch lạc và câu chuyện chạm vào ký ức tập thể. Khi 3 yếu tố này hội tụ, lịch sử không còn là gánh nặng, mà trở thành chất liệu giàu sức hút.

Tuy nhiên, chính thành công của 2025 cũng đặt ra thách thức cho 2026. Lịch sử là mảnh đất dễ lặp lại. Nếu tiếp tục khai thác những mô-típ quen thuộc, kể lại các sự kiện đã được “đóng khung”, dòng phim này rất dễ rơi vào tình trạng bão hòa.

Năm 2026, dòng phim lịch sử, chiến tranh cách mạng buộc các nhà làm phim phải đổi mới ở tầng sâu với góc nhìn và nhân vật: Ít “toàn cảnh”, nhiều “thân phận”; ít minh họa sự kiện, nhiều xung đột nội tâm. Và đặc biệt phải có sự tìm tòi trong ngôn ngữ điện ảnh thể hiện ở cách kể mới mẻ, sáng tạo. Nếu không, lợi thế phòng vé của năm 2025 sẽ nhanh chóng trở thành áp lực khó vượt qua.

Phim hành động, từ thử nghiệm sang chuẩn mực

Năm 2025, phim hành động cũng khẳng định vị trí vững chắc trong Top phim “ăn khách”. Điện ảnh Việt đã chứng kiến những tác phẩm hành động đầu tư khá bài bản, khai thác nhịp điệu nhanh, mạnh, đồng thời lồng ghép câu chuyện có chất liệu xã hội hoặc cảm hứng từ sự kiện thật, tạo điểm nhấn tò mò cho khán giả.

Như phim “Tử chiến trên không” (đạo diễn Hàm Trần), lấy cảm hứng từ các vụ án an ninh hàng không, thu về hơn 250 tỉ đồng và lọt vào Top phim Việt doanh thu cao nhất năm. Một phim làm nghẹt thở, hấp dẫn khán giả từ đầu đến cuối, đủ sức giữ chân họ suốt hai giờ đồng hồ...

Thành công của dòng phim hành động giờ đây không chỉ đơn thuần là những pha đấm đá hoành tráng, mà phụ thuộc vào thiết kế bối cảnh, âm nhạc, hình ảnh quay, logic kịch bản và khai thác tâm lý nhân vật, điều mà khán giả hiện đại ngày càng đòi hỏi cao hơn. Khi thị trường lớn hơn, yếu tố công nghiệp hóa sản xuất, từ dựng cảnh đến kỹ xảo và phối nhạc, sẽ là thước đo năng lực đối với thể loại hành động trong năm 2026.

Khi khán giả đã quen với nhịp nhanh, dàn cảnh gọn và hình ảnh mạnh, họ sẽ khó chấp nhận những phim hành động cẩu thả về logic hay nhân vật mờ nhạt. Nếu 2025 là năm chứng minh phim hành động Việt có thể làm hấp dẫn không kém phim hành động Hollywood thì 2026 là năm khẳng định dòng phim hành động Việt tiếp tục tiến lên vững chắc, chứ không chỉ là sự bùng lên nhất thời.

Kinh dị - trinh thám: Làm mới “mỏ vàng” cũ

Kinh dị và trinh thám vẫn là “mỏ vàng” của phòng vé Việt Nam năm 2025, đặc biệt ở lớp khán giả trẻ. Những câu chuyện ly kỳ, bí ẩn, gắn với hiện tượng siêu nhiên hoặc điều tra phá án mang màu sắc tâm lý, kinh dị luôn có khả năng kéo khán giả đến rạp và tạo hiệu ứng lan truyền trên mạng xã hội.

Trong số đó, phim “Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu” (đạo diễn Victor Vũ) là một minh chứng nổi bật, lọt vào Top doanh thu cao nhất năm, nhờ kết hợp yếu tố trinh thám - kinh dị theo chiều sâu hơn là chỉ dồn vào jump-scare (cảnh hù dọa). Tuy vậy, thể loại này cũng dễ bão hòa. Nhiều sản phẩm chỉ dựa vào yếu tố hù dọa rẻ tiền hoặc lặp lại công thức cũ khiến khán giả nhanh chán. Năm 2026 chắc dòng phim kinh dị - trinh thám vẫn hấp dẫn nhưng chất lượng biên kịch và ý tưởng mới sẽ quyết định xem dòng này có duy trì được lực kéo hay không. Hướng đi khả dĩ là trinh thám điều tra bài bản hơn, hoặc kinh dị tâm lý - xã hội, nơi nỗi sợ đến từ con người và môi trường sống. Yếu tố văn hóa bản địa, không gian, ký ức văn hóa vẫn là lợi thế, nhưng chỉ thực sự phát huy khi được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại.

Phim tình cảm gia đình luôn có chỗ đứng

Phim “Nhà gia tiên” (đạo diễn Huỳnh Lập) ăn khách năm 2025 nhờ một đạo diễn có kinh nghiệm làm phim tâm linh pha hài và một số gương mặt trẻ với thông điệp nhân văn về tình cảm gia đình. Phim “Lật mặt 8 - Vòng tay nắng” của đạo diễn Lý Hải, vẫn duy trì được phong độ về doanh thu, nhưng là một bước lùi của đạo diễn về ngôn ngữ kể chuyện. Đáng chú ý là phim “Nụ hôn bạc tỷ”- tác phẩm đầu tay của nữ đạo diễn Thu Trang, vốn là một diễn viên duyên dáng với câu chuyện về tình yêu, gia đình khá thú vị dù có những chi tiết phi logic. Phim remake “Mang mẹ đi bỏ” cũng chiếm lợi thế ở phòng vé nhờ một cái nền cốt truyện vững chắc, giàu cảm xúc của tình mẫu tử.

Tuy nhiên, khán giả luôn có nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao, bởi thế dòng phim tình cảm gia đình để tiếp tục giàu sức cạnh tranh, phải đổi mới trong cách kể và cần phản ánh trực diện hơn những áp lực của đời sống đô thị, gia đình hiện đại, khoảng cách thế hệ, những vấn đề khán giả đang thực sự trải nghiệm.

Từ thực tế thị trường điện ảnh Việt với các thể loại “ăn khách” năm 2025, có thể dự báo năm 2026 sẽ là năm khắc nghiệt hơn với nhiều thách thức cho các nhà làm phim. Khi trần doanh thu đã được nâng lên, thất bại cũng trở nên đắt giá hơn: Phim yếu sẽ rớt suất chiếu nhanh, bị đào thải sớm và khó có cơ hội “chạy đường dài”. Các thể loại phim đều phải có cách làm mới để hấp dẫn khán giả, trong cuộc đua đường trường, để thị trường điện ảnh Việt thực sự lớn mạnh với những “bom tấn” của doanh thu phòng vé.